6
Boşanma ve boşanma sebepleri

Boşanma

Boşanma

Boşanma; eşlerin daha önce resmi şekilde gerçekleştirdikleri evlilik durumlarını fiilen ve hukuken bitirmeleri durumudur. Eşlerden birinin boşanma ilamı almasıyla evlilik durumu sonlandırılmış olur.  Bu süreç, evlilik sürecinde olduğu gibi Türk Medeni Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Türk Medeni Kanunu, boşanma olayında kadın ve erkeğe eşit hak tanımaktadır.

Her ülkenin yasalarının evlilik ve boşanma sürecine bakışı farklı olabilmekteyse de bu anlamda dünyanın büyük çoğunluğunda benzer protokoller işlemektedir. Birleşmiş Milletler İstatistik Komisyonu, boşanmayı, evlilik müessesinin yasalar karşısında da son bulmuş olması ve çiftlerin yeniden evlenebilme serbesitesi kavuşmuş olması olarak tanımlar.

Ayrılık sürecine karar vermeyi etkileyen birçok etmen vardır. Eşlerin eğitim durumları, maddi koşulları, çocuk sayıları, yaşadıkları coğrafya, yaş grubu ya da evlilik süresi ayrılma kararı üzerinde oldukça etkili olduğu bilinmektedir.

Boşanma sürecinin sorunsuz bir şekilde yürütmek için “boşanmada erkeğin hakları” konulu makalemize göz atabilirsiniz.

Türkiye’de Boşanma İstatistikleri

  • Türkiye’de 1930 yılından bu yana nüfus 4 kat arttığı halde boşanma oranındaki artış 12 kat olmuştur.
  • Çocuksuz ailelerde boşanma oranı çok daha fazladır. Çocuk sayısı arttıkça bu oranın azaldığı gözlenmektedir.
  • Eğitim seviyesi ve maddi imkanlar arttıkça ayrılma oranında da artış meydana geldiği görülmektedir.
  • İstatistikler en fazla boşanma oranının 25-29 yaş aralığında gerçekleştiğini göstermektedir. Bu yaş aralığında boşanma oranı %23’e kadar ulaşabilmektedir.
  • Boşanma istatistiklerine evli geçen süre açısından bakıldığında ise en yüksek boşanma oranının evliliğin ilk senesinde gerçekleştiği gözlenmiştir.
  • Boşanmaların büyük çoğunluğu şiddetli geçimsizlik sebebiyle olmaktadır.
 Nafaka kavramı ve çeşitleri ile ilgili bilgi almak için "nafaka" isimli makalemize göz atabilirsiniz...

Boşanma Nedenleri

Türk Medeni Kanunu boşanmak isteyen çiftlerin bunu haklı bir nedene bağlamaları gerektiğini belirtmektedir. Bu sebeple 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda boşanma için geçerli olabilecek sebeplere de yer verilmektedir. Kanun açısından boşanma sebeplerini genel sebepler ve özel sebepler olarak iki ayrı başlıkta incelense de bu süreçte bakılan ana konu, ister genel ister özel sebeplerle olsun evlilik birliğinin düzelemeyecek şekilde sarsılmış olup olmadığıdır.

Genel istatistiklere bakıldığında şiddetli geçimsizlik ayrılma nedenlerinin başında gelirken, özellikle son yıllarda “ilgisizlik” sebebiyle ayrılma oranlarında artış meydana geldiği görülmektedir. İlgisizlik nedeniyle açılan boşanma davalarını, aldatma, terk ve aile için şiddet sebepleri izlemektedir.

 Ayrılık sürecini sorunsuz bir şekilde yürütmek için “boşanmada kadının haklarıkonulu makalemize göz atabilirsiniz.

Medeni Kanunda Yer Alan Boşanma Sebepleri

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda boşanma nedenleri “özel sebepler” ve “genel sebepler” olmak üzere 2 temel başlık altında toplanmıştır.

Genel boşanma sebepleri, ilgisizlik, geçimsizlik, uyuşmazlık, şiddet, hakaret ya da birçok farklı sebepten olabilirken, Medeni Kanun, boşanma için gerekli olan bazı özel sebepleri daha net bir şekilde tanımlamıştır.


Özel Sebepler

Kanun koyucu, evliliğin sürdürülmesini imkânsız hale getirecek bazı özel sebepleri kanun da açık ve net bir şekilde belirlemiştir.

Zina:

Zina, Türk Medeni Kanunu 161. Maddesi uyarınca boşanma sebeplerinden biri olarak kabul edilir. Zina, evlilik birliği içinde olan eşlerden birinin (kadın veya erkek) bilerek ve isteyerek karşı cinsten biriyle cinsel ilişkiye girmesidir.

Madde 161 belirtmektedir ki; resmi olarak nikâhlı olan eşlerden birinin zina yapması durumunda, diğer eşin dava açma hakkı ortaya çıkmaktadır.  Medeni kanun, boşanma davası açma hakkını hem kadınlara hem de erkeklere tanımıştır. Boşanmaya hakkı olan tarafın, ayrılma nedenini öğrenmesinden itibaren 6 ay geçtiğinde ve zina olayının üzerinden 5 yıl geçmişse dava hakkı düşmektedir. Boşanma sebeplerinden zina ile ilgili altının çizilmesi gereken bir diğer durum ise affeden tarafın dava hakkının ortadan kalkmasıdır. Aldatılan taraf, olayı öğrenmesinin ardından eşini affetmişse, artık bu konu dava konusu olamaz. Bu Türk Medeni Kanunu 161. Maddesi’nde  “ Affeden eşin dava hakkı yoktur. ” şeklinde hükmeder.

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış 

Özel sebeplerden bir diğeri ise hayata kast, pek kötü ve onur kırıcı davranıştır. Yasa koyucu, kadın veya erkek, eşlerden birinin diğerinin hayatına kast etmesi, bilerek ve isteyerek onun ölmesine sebep olabilecek bir eylemde bulunması, diğer eşe dava açma hakkı tanır. Hayata kast, kanıtlandığı takdirde, mutlak boşanma nedeni olarak sayıldığından evliliğin sona erdirilmesi için başka kusur aranmasına gerek olmaz. Hayata kast, eşlerden birinin bir diğerini öldürmek amacıyla bir eylemde bulunmasıdır.

Aynı madde ile birlikte tanımlanan, onur kırıcı davranış ve kötü muamele de eşlere boşanma davası açma hakkı veren yasa ile tanımlanmış bir diğer özel boşanma sebebidir. Eşlerden bir taraf kendisine kötü ve onur kırıcı şekilde davranış sergilendiğini düşünüyorsa boşanma davası açabilir.

Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış halinde, olayın ortaya çıkışından (öğrenilmesinden) itibaren 6 ay içerisinde dava açılması gerekmektedir ancak olayın üzerinden 5 yıl geçtikten sonra dava açma hakkı her halde düşer.

Terk:

Boşanmanın özel sebeplerinden biri de terk’dir. Eşlerden biri evliliğin yükümlülüğünü geri getirmemek üzere evi terk ettiyse diğer eşin dava açabilme hakkı doğar. Terk sebebiyle boşanma davası açılabilmesi için,

  • Eşlerden birinin ortada haklı bir sebep olmadan ortak yaşanılan evi terk etmesi,
  • Bu durumun en az 6 ay sürmüş olması ve devam ediyor olması,
  • Noter ya da hakim tarafından gönderilen ihtarın yanıtsız kalması durumlarında terk edilen eş davayı açabilir.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır, terk sebebiyle boşanmada, diğer eşi ortak konutu terk etmeye zorlayan ve ortak konuta dönmesini engelleyen eş de kanun önünde terk etmiş sayılır. Ortak konuta girişine izin verilmeyen eş terk sebebiyle dava açabilir.

Terk durumlarında, dava açmaya hakkı olan eşin istemiyle, hakim tarafından diğer eşe eve geri dön çağrısı yapılabilir. Burada koşul, terk süresinin dördüncü ayını tamamlanmış olmasıdır. İhtarda ortak konuta dönmemesi durumunda doğacak sonuçlar da kişiye bildirilir. Burada evi terk eden eşe verilen süre 2 aydır. İhtar süresinin üzerinden geçen 2 ayın ardından terk sebebiyle boşanma davası açılabilir.

Akıl Hastalığı:

Eşlerden birinin akıl hastası olması boşanma sebepleri arasındadır. Türk Medeni Kanunu’nda madde 165 öngörmüştür ki; eşlerden birisinin akıl hastası olduğu ve bu hastalığın, diğer eş için hayatı dayanılmaz hale getirdiği durumlarda boşanma davası açılabilir. Davanın açılabilmesi için akıl hastalığının geçici bir durum olmadığı resmi sağlık kurumu tarafından raporlanmalıdır.

Aile Birliğinin Temelinden Sarsılması

Türk Medeni Kanunu, evlilik birliğini temelden sarsacak, önceden belirlenmesi mümkün olmayan bir olay karşısında,  eşlerden birinin ya da her ikisinin de ortak bir hayata devam etmesinin beklenmediği durumlarda genel sebeplerden söz edilebilir. Aile birliğinin temelinden sarsılması en sık karşılaşılan sebepler arasındadır.

  İştirak nafakası ile ilgili daha ayrıntılı bilgi almak için " İştirak Nafakası " konulu yazımıza göz atabilirsiniz.

6 Comments

6 thoughts on “Boşanma
  1. […] ve boşanma sebepleriyle ilgili merak ettikleriniz hakkında bilgilenmek için “boşanma” isimli makalemizi […]

  2. […] Boşanma ve boşanma sebepleriyle ilgili merak ettikleriniz hakkında bilgilenmek için “boşanma” isimli makalemizi […]

  3. […] Türk Medeni Kanunu'nda özel olarak belirtilmiş boşanma sebepleri hakkında bilgi almak için " boşanma " isimli makalemizi […]

  4. […] Boşanma ve boşanma sebepleriyle ilgili merak ettikleriniz hakkında bilgilenmek için “boşanma” isimli makalemizi […]

  5. […] Türk Medeni Kanunu'nda özel olarak belirtilmiş boşanma sebepleri hakkında bilgi almak için " boşanma " isimli makalemizi […]

  6. […] Boşanma, ayrılık ve evliliğin iptali durumları ile ilgili daha ayrıntılı bilgi almak için "boşanma" konulu makalemizi […]

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *