2
yoksulluk nafakası nedir

Yoksulluk Nafakası

Yoksulluk Nafakası Nedir?

Yoksulluk Nafakası, boşanan eşler arasında boşanma sebebiyle doğan mağduriyetin en aza indirgenmesi amacıyla eşlerden birinin kusuru daha az olan tarafa, boşanma sonrasında mağdur olmaması amacıyla verdiği maddi desteği ifade etmektedir.

Anayasamızın 41. maddesi, ailenin Türk toplumunun temeli olduğunu belirtir ve ailenin çiftler arasındaki eşitliğe dayandığını vurgular.

Anayasamız bu madde ile, toplum yapısının temelini oluşturan aile birlikteliğinin korunması ve devamının sağlanması için çiftlerin maddi gelirleri ve imkanları ölçüsünde evlilik birliğine destek olmaları, birbirlerine ve çocuklarına karşı olan yükümlülüklerini gerçekleştirmeleri için çeşitli yasalarla bazı kurallar getirmiştir.

Evlilik birlikteliği süresince eşler arasında var olan dayanışma yükümlülüğünün, boşanmanın gerçekleşmesinin hemen ardında kısmen devam etmesi, ahlaki ve sosyal temellendirmelere sahiptir. Yoksulluk nafakası eşlerin boşanma sonrasında mağdur olmalarını engellemek amacıyla hazırlanmıştır. Temelde evlilik birlikteliği sona erdiğinde, bu birliktelikten doğan bakım ve dayanışma yükümlülükleri de sona ermektedir ancak buna karşılık, boşanma sonrasında özellikle az kusurlu ve ihtiyaç sahibi olan tarafın mağdur olmaması amacıyla yasa koyucu nafakanın süresiz olarak alınmasına hükmedebilir.

  Nafaka kavramı ve çeşitleri ile ilgili ayrıntılı bilgi almak için "nafaka" isimli makalemize göz atabilirsiniz...

Yoksulluk Nafakası Hakkında Kısa Bilgiler

  • Türkiye’de uygulanan 3 temel nafaka çeşidinden birisidir.
  • Boşanma sebebiyle eşlerden birinin yoksulluğa düşecek olması yoksulluk nafakası talep koşullarının temelini oluşturmaktadır. Boşanmanın bu maddi dengesizliğin temel sebebi olması koşuluna bakılmaktadır
  • Boşanma davasının her aşamasında talep edilebilmektedir.
  • Alabilmek için tarafların bunu talep etmesi beklenir, hakim re’sen yoksulluk nafakası verilmesini öngöremez.
  • Yoksulluk nafakasının süresini hakim kararı belirlemektedir, bazı koşullarda hakim nafakanın süresiz olarak verilmesine hükmedebilir.
  • Boşanma davalarında yoksulluk nafakası talep edecek olan tarafın (nafaka alacaklısı) diğer taraftan (nafaka yükümlüsü) daha az kusurlu olması şartı aranmaktadır.
  • Medeni Kanun’un 175/2 maddesi nafaka yükümlüsü olan kişinin kusurunun aranmayacağına ifade etmektedir
  • Yoksulluk Nafakası haciz EDİLEMEZ.
  • Yoksulluk nafakası, nafaka alacaklısının rızalı olduğu haller dışında takas edilemez.
Tedbir nafakası, tedbir nafakası şartları, miktarı ya da TMK'daki yeri ile ilgili daha ayrıntılı bilgi alabilmek için " Tedbir Nafakası " konulu yazımıza göz atabilirsiniz.

Yoksulluk Nafakası Şartları Ve Usulleri

Yoksulluk nafakası alabilmek için, kişinin boşanma sonrasında yoksulluğa düşmesi ya da yoksulluğa düşme ihtimalinin olması beklenir. Boşanma davasının herhangi bir aşamasında talep edilebilecek olan yoksulluk nafakası, boşanma davasının fer’i niteliğini taşır.

Bu nafakanın talep edilebilmesi için, bu isteğin yazılı bir dilekçe ile mahkemeye bildirilmesi ya da sözlü olarak yapılan bu isteğin mahkeme duruşması tutanaklarına geçirilmiş olması beklenir.

Yoksulluk nafakası, boşanma sonrasında geçimini kendi maddi imkanları veya çalışma koşullarıyla sağlayamayacak olan tarafın yoksulluğa düşeceği yargıtay uygulamasıyla kabul görmektedir.

Bu sebeple her iki tarafta kusurlu değil ise, boşanma sebebiyle yoksulluğa düşecek olan tarafın yoksulluk nafakası istemesi olağandır.

Hukukumuzda Yoksulluk Şartları Hükmedilmesinin Koşulları

●Mahkemenin Yoksulluk Nafakası Verebilmesi İçin Talep Gerekir.

Boşanma davası sonrasında yoksulluk nafakasına hükmedilmesi için taraflardan birinin bunu talep etmesi gerekmektedir. Yoksulluk nafakası ile ilgili hükümlere Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer verilmiştir. Yoksulluk nafakasında hakimin hiçbir talep olmadan kendiliğinden hükmetmesi beklenmez.

Talep, boşanma davası ile aynı anda dava dilekçesi ile talep edilebileceği gibi, mahkeme esnasında sözlü olarak ya da sonrasında bağımsız açılacak bir dava ile yapılabilir.

Yoksulluk nafakası boşanma davasının kesinleşmesinin ardından 1 sene süreyle bağımsız bir dava ile istenilebilir.

Dava dilekçesinde yoksulluk nafakası talebine yer verilmese bile mahkeme esnasında sözlü olarak ifade edilen taleplerde “dilekçe vermiş olma şartı” aranmaz. Sözlü ifadenin mahkeme zabıtlarına geçirilmiş olması yeterlidir.

●Nafaka Talep Edecek Olan Tarafın Boşanma Sebebiyle Yoksulluğa Düşecek Olması Şartı Aranır.

Yoksulluk nafakasının kavramının amacı evlilik birlikteliği içerisinde alıştığı yaşam standartlarının boşanma sonrasında aniden ortadan kalkarak, kişinin yoksulluğa düşmesinin önüne geçmektir. Dolayısıyla talep edilecek olan yoksulluk nafakası için nafaka alacaklısı olmak isteyen kişinin yaşam standartlarının o kişiye olumsuz etki edecek şekilde düşmesi ya da düşecek olması şartı aranır.

Kanun’da yoksulluk kriterleri ile ilgili bir tanımlama yapılmış değildir.

Yoksulluğa düşmüş olma şartının takdiri, ülkenin sosyal ve ekonomik durumu, kişilerin genel ekonomik şartları ve yaşam şekilleri göz önüne alınarak hakim tarafından belirlenmektedir.

Bazı yargıtay kararlarında, asgari ücret alan bir kişi için yoksulluk kriteri gerçekleşmiş sayılırken, bazı durumlarda asgari ücret ile çalışmak yoksulluk nafakası almak için yeterli şart olarak görüşmemiştir.

●Yoksulluk Nafakası Talep Edecek Olan Tarafın Kusuru Daha Ağır Olmamalıdır.

Eski Medeni Kanunda nafaka talep edecek kişinin kusursuz olma şartı aranırken, Yeni Medeni Kanun’da yapılan değişiklikle nafaka alacaklısının kusurunun nafaka yükümlüsününkinden daha ağır olmaması koşulu yeterli sayılmıştır. Bu koşul Medeni Kanun’un 175/1 maddesinde belirtilmiştir.

Her iki tarafında kusurları eşit ise bu şart gerçekleşmiş kabul edilir ve diğer gereklilikler göz önüne alınarak nafakaya hükmedilebilir.

Yoksulluk Nafakası Yükümlüsü olacak kişinin, kusursuz olması nafakanın hükmedilmesini engellemez.

●Yoksulluk Nafakası Karşılıklı Olarak Yapılabilir.

Yoksulluk nafakası talebi her iki eş içinde geçerlidir ve tarafların her biri karşısındakinden yoksulluk nafakası isteyebilir. Bugün yürürlükte olan Yeni Medeni Kanun’a göre kadın erkek ayrımı olmadan her iki tarafında yoksulluk nafakası talep hakkı bulunmaktadır.

Yoksulluk Nafakasının Miktarının Belirlenmesi

Nafaka miktarı ile alakalı en mühim kriter, Medeni Kanun’un 175. maddesinde belirtilen “taraflardan mali gücü oranında nafaka istenebileceği” şartıdır. Bu madde gereğince, hakim nafaka ödeyecek olan kişinin refah durumunu, ekonomik şartlarını ve giderlerini göz önünde bulundurarak bir değerlendirme yapar.

Birçok yargıtay kararından nafaka yükümlüsünü maddi anlamda zora düşürecek miktarda yoksulluk nafakası talep edilmesi doğru bulunmamıştır.

Yoksulluk Nafakası miktarı belirlenirken tarafların zaruri geçim ihtiyaçları dikkate alınmaktadır. Yoksulluk nafakasının birincil önceliği kişinin yaşam standartlarının korunması değil, yoksulluğa düşmesinin engellenmesidir.

Belirlenen nafaka miktarı, peşin ya da aylık olarak ödenebilmektedir. Nafakanın miktarı değişen koşullara göre güncellenebilir. Toplu bir şekilde ödenmesine karar verilmiş olan nafaka miktarının ise aynı sebeple arttırılması ya da azaltılması istenemez. MK 176/4 te belirtilmiştir ki, tarafların mali durumlarında ortaya çıkan değişiklikler sebebiyle, gerekli koşullar göz önünde tutularak nafaka miktarının güncellenmesine karar verilebilir.

Boşanma sürecini sorunsuz bir şekilde yürütmek için “boşanmada kadının hakları” konulu makalemize göz atabilirsiniz.

Yoksulluk Nafakasının Bitirilmesi

Aylık olarak ödenmesine hükmedilmiş yoksulluk nafakasında
Taraflardan birinin ölümü

  • Nafaka alacaklısının evlenmesi
  • Yoksulluk durumunun ortadan kalkması
  • Haysiyetsiz hayat sürüldüğünün anlaşılması halinde

yoksulluk nafakası ödemesi sona erdirilir.

Çocuklar için bakım ve eğitim parası almanın koşulları ile ilgili merak ettiklerinizi "iştirak nafakası" konulu makalemizde inceleyebilirsiniz.

2 Comments

2 thoughts on “Yoksulluk Nafakası
  1. […] Boşanma sonrası eşlerin birbirinden isteyebildiği, " Yoksulluk Nafakası " konusu hakkında ayrıntılı bilgi […]

  2. […]  Yoksulluk nafakası ile ilgili daha ayrıntılı bilgi almak için " yoksulluk nafakası " konulu yazımıza göz […]

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *